TDE.10.1.4 · Sözün Ezgisi · Masal

Masalın yapı unsurlarını (döşeme, serim, düğüm, çözüm, dilek) ve olağanüstülük özelliğini metin üzerinden açıklar.

Bu kazanım 12 Kasım 2026 Perşembe tarihli Türkiye geneli ortak sınavın kapsamında.

Bilmen gerekenler

Döşeme (tekerleme): masalın başında dinleyiciyi hazırlayan kalıp sözlerdir: "Evvel zaman içinde, kalbur saman içinde…"
Serim, düğüm, çözüm bölümlerinden sonra dilek bölümü gelir: "Onlar ermiş muradına, biz çıkalım kerevetine."
Zaman ve mekân belirsizdir; olağanüstü varlıklar (dev, peri, konuşan hayvan) ve olaylar bulunur.
Masal anonimdir, sözlü gelenekte doğar; iyiler ödüllendirilir, kötüler cezalandırılır.

"Kaf Dağı'nın ardında bir ülke varmış, orada konuşan bir kuş yaşarmış." cümlesinden masala özgü iki özellik çıkar ve açıkla.

Çözümü göster

1) Mekân belirsiz ve gerçek dışıdır: Kaf Dağı'nın ardı gerçek bir yer değildir. 2) Olağanüstülük vardır: kuşun konuşması gerçek hayatta olmaz.

Döşeme ile dilek bölümünü karıştırmak: döşeme başta, dilek sondadır.
Masalı halk hikâyesiyle karıştırmak: halk hikâyesinde zaman ve mekân görece bellidir, nazım-nesir karışıktır.
Olağanüstülüğü yalnızca varlıklarda aramak; olaylar da olağanüstü olabilir.

Cevapların yalnızca bu tarayıcıda saklanır

Süreli çözersen sayaç sıfıra inince deneme kendiliğinden biter; gerçek sınav gibi çalışırsın.