TDE.10.1.5 · Sözün Ezgisi · Dil bilgisi
Metindeki isimleri türlerine göre ayırır; isim ve sıfat tamlamalarını belirleyip türlerini yazar.
Bu kazanım 12 Kasım 2026 Perşembe tarihli Türkiye geneli ortak sınavın kapsamında.
Bilmen gerekenler
- Varlıkların verilişine göre isimler: özel isim (Ankara) ve cins isim (şehir). Varlığına göre: somut (taş) ve soyut (sevgi).
- Sayılarına göre: tekil (kuş), çoğul (kuşlar), topluluk ismi (sürü, ordu).
- Belirtili isim tamlaması: iki ögede de ek var (evin kapısı). Belirtisiz isim tamlaması: yalnızca tamlananda ek var (ev kapısı).
- Sıfat tamlaması: sıfat + isim (yüksek dağ). Zincirleme isim tamlaması: tamlayan ya da tamlanan bir tamlamadır (okulun bahçe kapısı).
Çözümlü örnek
"Köyün eski çeşmesi" sözünde kaç tamlama vardır? Türlerini yaz.
Çözümü göster
"eski çeşme" sıfat tamlamasıdır. "köyün … çeşmesi" belirtili isim tamlamasıdır (araya sıfat girmiştir). Yani iç içe bir sıfat tamlaması ve bir belirtili isim tamlaması vardır.
Sık yapılan hatalar
- Belirtisiz isim tamlamasını sıfat tamlamasıyla karıştırmak: "okul bahçesi"nde tamlanan ek alır, "geniş bahçe"de almaz.
- Topluluk isimlerini (ordu, sürü) çoğul sanmak; bunlar tekil biçimleriyle birden çok varlığı karşılar (çoğul eki alınca "ordular" çoğul olur).
- Araya sıfat girince belirtili tamlamayı tanıyamamak.
Bu kazanımdan sorular
Cevapların yalnızca bu tarayıcıda saklanır3 soru · yaklaşık 12 dakika
Süreli çözersen sayaç sıfıra inince deneme kendiliğinden biter; gerçek sınav gibi çalışırsın.