TDE.10.1.3 · Sözün Ezgisi · Ahenk
Şiirde ahenk unsurlarını (ölçü, durak, kafiye, redif, ses tekrarları) belirler ve anlama katkısını açıklar.
Bu kazanım 12 Kasım 2026 Perşembe tarihli Türkiye geneli ortak sınavın kapsamında.
Bilmen gerekenler
- Redif: dize sonlarında aynı görevde tekrar eden ek ya da kelimedir. Rediften önceki ses benzerliği kafiyedir.
- Kafiye türleri: yarım (tek ses), tam (iki ses), zengin (üç ya da daha fazla ses), cinaslı (yazılışı aynı, anlamı farklı kelimeler).
- Hece ölçüsünde durak, dizenin okunurken soluklanılan yeridir; kelime ortadan bölünmez.
- Aliterasyon ünsüz, asonans ünlü tekrarıdır; şiire müzikalite katar.
Çözümlü örnek
"Bahar geldi güller açtı dallarda / Bülbül öter sabah akşam yollarda" dizelerinde redifi ve kafiyeyi göster; kafiyenin türünü yaz.
Çözümü göster
"dallarda" ve "yollarda" sözcüklerinde "-lar" (çoğul) ve "-da" (bulunma) ekleri iki dizede aynı görevdedir; bu yüzden "-larda" rediftir. Rediften önce kalan "dal" ve "yol" köklerinde yalnızca "l" sesi ortaktır; bu yarım kafiyedir.
Sık yapılan hatalar
- Görevi aynı olan eki kafiye saymak; aynı görevdeki ekler rediftir.
- Yazılışı aynı ama anlamı farklı kelimeleri redif saymak; bunlar cinaslı kafiyedir.
- Hece sayarken her ünlünün bir hece olduğunu unutmak ya da kesme işaretinden sonraki ekleri (Ali'nin: A-li-nin) saymamak.
Bu kazanımdan sorular
Cevapların yalnızca bu tarayıcıda saklanır4 soru · yaklaşık 16 dakika
Süreli çözersen sayaç sıfıra inince deneme kendiliğinden biter; gerçek sınav gibi çalışırsın.