FB.7.1.4 · Uzay Çağı
Yıldızların gaz ve toz bulutlarında doğup, ömürleri boyunca değişip, kütlelerine bağlı olarak farklı biçimlerde yaşamlarını tamamladıklarını açıklarsın.
Bilmen gerekenler
- Yıldızlar, bulutsu (nebula) denen gaz ve toz bulutlarında, maddenin kütle çekimiyle bir araya toplanmasıyla oluşmaya başlar; bu ilk evreye önyıldız denir.
- Çekirdekte hidrojen birleşerek helyuma dönüşmeye başlayınca yıldız ışık ve ısı yayar; ömrünün en uzun ve kararlı dönemini (ana dizi evresi) yaşar. Güneş şu anda bu evrededir.
- Çekirdekteki hidrojen azalınca yıldız şişip genişler: Güneş gibi yıldızlar kırmızı dev, çok büyük kütleli yıldızlar kırmızı süperdev olur.
- Güneş gibi yıldızlar dış katmanlarını uzaya saçar (gezegenimsi bulutsu) ve geriye beyaz cüce kalır.
- Çok büyük kütleli yıldızlar süpernova patlamasıyla yaşamını bitirir; geriye nötron yıldızı ya da kara delik kalır.
Çözümlü örnek
Ölmekte olan bir yıldızın uzaya saçtığı gaz ve toz zamanla nelere kaynaklık edebilir? Açıkla.
Çözümü göster
Uzaya saçılan gaz ve toz yeni bir bulutsunun parçası olur. Bu madde zamanla kütle çekimiyle yeniden toplanarak yeni yıldızların ve gezegenlerin oluşmasına kaynaklık edebilir. Yani yıldızların yaşamı bir döngü gibidir.
Sık yapılan hatalar
- Bütün yıldızların süpernova ile patlayarak öldüğünü sanmak.
- Ana dizi evresini yıldızın en kısa evresi sanmak; aslında en uzun evresidir.
- Bulutsunun bir yıldızın yalnızca sonu olduğunu düşünmek; yeni yıldızlar da bulutsularda doğar.
Bu kazanımdan sorular
Cevapların yalnızca bu tarayıcıda saklanır2 soru · yaklaşık 10 dakika
Süreli çözersen sayaç sıfıra inince deneme kendiliğinden biter; gerçek sınav gibi çalışırsın.
