FB.7.1.3 · Uzay Çağı
Uzay araştırmalarının ortaya çıkardığı problemleri (özellikle uzay kirliliğini) fark eder, nedenlerini ve sonuçlarını açıklar, bu problemlere uygulanabilir çözümler önerirsin.
Bilmen gerekenler
- Uzay kirliliği; görevini tamamlamış uydular, roket parçaları, çarpışmalardan kopan parçalar gibi işe yaramayan cisimlerin Dünya yörüngesinde birikmesidir.
- Bu parçalar çok yüksek hızla hareket ettiği için küçük olsalar bile çalışan uydulara, uzay istasyonuna ve astronotlara zarar verebilir.
- Bir çarpışma yeni parçalar oluşturur; bu yüzden kirlilik kendi kendine artabilir.
- Çözümler iki türlüdür: önleyici çözümler (roketlerin üst kademelerini görevden sonra atmosfere döndürüp yakmak, görev sonunda yörüngeden çıkarılacak şekilde tasarlanan uydular, uluslararası kurallar) ve temizleyici çözümler (parçaları yakalayan ağ, kol ya da mıknatıslı araçlar).
- İyi bir çözüm önerisi; uygulanabilirliği, maliyeti ve yeni sorun doğurup doğurmayacağı açısından değerlendirilir.
Çözümlü örnek
Bir öğrenci, uzaydaki bozuk uyduların sorun olmadığını, çünkü "uzayın çok geniş olduğunu" söylüyor. Bu düşünceye katılır mısın? Nedenini açıkla.
Çözümü göster
Katılmam. Uzay geniş olsa da uyduların çoğu Dünya'ya yakın belirli yörüngelerde toplanır. Bozuk uydular ve parçalar bu yörüngelerde çok hızlı dolanır; çalışan bir uyduya çarparsa onu bozabilir ve çarpışmadan çıkan yeni parçalar riski daha da artırır.
Sık yapılan hatalar
- Uzay çöplerinin hemen Dünya'ya düşüp yok olduğunu sanmak.
- Küçük parçaların zararsız olduğunu düşünmek; yüksek hız nedeniyle küçük parçalar da büyük hasar verir.
- Yalnızca var olan çöpü temizlemeyi düşünüp yeni çöp oluşmasını önlemeyi unutmak.
Bu kazanımdan sorular
Cevapların yalnızca bu tarayıcıda saklanır1 soru · yaklaşık 10 dakika
Süreli çözersen sayaç sıfıra inince deneme kendiliğinden biter; gerçek sınav gibi çalışırsın.