FB.5.1.4 · Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz
Güneş, Dünya ve Ay'ın birbirlerine göre hareketlerini ve hacimsel büyüklüklerini temsil eden bilimsel model oluşturabilme.
Bilmen gerekenler
- Dünya kendi ekseni etrafında yaklaşık 24 saatte döner (gece-gündüz oluşur) ve Güneş'in etrafında yaklaşık 365 günde dolanır.
- Ay hem kendi ekseni etrafında döner hem de Dünya'nın etrafında dolanır; Dünya ile birlikte Güneş'in etrafında da dolanır.
- Güneş de kendi ekseni etrafında döner ama Dünya'nın etrafında dolanmaz.
- Hacim olarak Güneş en büyük, Ay en küçüktür. Güneş'in çapı Dünya'nınkinin yaklaşık 109 katı; Dünya'nın çapı Ay'ınkinin yaklaşık 3,7 katıdır.
- Güneş ve Ay gökyüzünde yaklaşık aynı büyüklükte görünür; bunun nedeni Güneş'in Ay'dan çok daha uzakta olmasıdır, gerçek boyutlarının yakın olması değildir.
Çözümlü örnek
Bir modelde Dünya'yı çapı 22 cm olan bir top temsil ediyor. Ay'ı temsil edecek cismin çapı yaklaşık kaç cm olmalıdır?
Çözümü göster
Dünya'nın çapı Ay'ın çapının yaklaşık 3,7 katıdır. 22 ÷ 3,7 ≈ 6 cm. Yani çapı yaklaşık 6 cm olan bir cisim (ör. küçük bir mandalina) uygun olur.
Sık yapılan hatalar
- Gökyüzünde aynı büyüklükte göründükleri için Güneş ile Ay'ın gerçekte de aynı büyüklükte olduğunu sanmak.
- Modelde cisimleri büyüklük oranına dikkat etmeden seçmek (ör. Ay için Dünya'nın neredeyse yarısı kadar bir top kullanmak).
- Güneş'in Dünya'nın etrafında dolandığını düşünmek.
Bu kazanımdan sorular
Cevapların yalnızca bu tarayıcıda saklanır3 soru · yaklaşık 12 dakika
Süreli çözersen sayaç sıfıra inince deneme kendiliğinden biter; gerçek sınav gibi çalışırsın.
