MAT.10.2.1 · İstatistiksel Araştırma Süreci
İki kategorik değişkenli verilerle çalışabilme ve iki değişken arasındaki ilişkiye dayalı karar verebilme.
Bilmen gerekenler
- Kategorik değişken sayı değil, grup/kategori bildirir (cinsiyet, evet/hayır, tercih edilen spor gibi).
- İki kategorik değişkenli veriler iki yönlü tabloda düzenlenir; satır ve sütun toplamları ile genel toplam yazılır.
- Koşullu göreli frekans: bir grubun içinde belirli kategorideki kişi sayısı / o grubun toplamı.
- Grupların koşullu göreli frekansları birbirine yakınsa değişkenler arasında ilişki yoktur; belirgin farklıysa ilişki vardır.
- Gruplar farklı büyüklükteyse ham sayılar değil oranlar karşılaştırılır; ilişki, neden-sonuç anlamına gelmez.
Çözümlü örnek
100 kişilik bir ankette günlük ekran süresi yüksek olan 60 kişiden 30'u, düşük olan 40 kişiden 8'i gözlük kullanıyor. Ekran süresi ile gözlük kullanma arasında ilişki var mı?
Çözümü göster
Yüksek grupta gözlük kullananların oranı 30/60 = 0,5; düşük grupta 8/40 = 0,2. Oranlar belirgin farklı olduğu için bu örneklemde iki değişken arasında ilişki vardır. Bu, ekran süresinin tek başına gözlük kullanmaya neden olduğunu göstermez.
Sık yapılan hatalar
- Farklı büyüklükteki grupları ham sayılarla karşılaştırmak.
- Koşullu göreli frekansı genel toplama bölerek hesaplamak.
- İlişki bulunca bunu kesin bir neden-sonuç ilişkisi olarak yorumlamak.
Bu kazanımdan sorular
Cevapların yalnızca bu tarayıcıda saklanır2 soru · yaklaşık 10 dakika
Süreli çözersen sayaç sıfıra inince deneme kendiliğinden biter; gerçek sınav gibi çalışırsın.