FB.6.3.1 · Canlılarda Sistemler

Eşeyli ve eşeysiz üremeyi karşılaştırabilme.

Bilmen gerekenler

  • Eşeyli üremede genellikle iki ata vardır; dişi ve erkek üreme hücreleri birleşir (döllenme). Yavrular atalarına benzer ama onlarla aynı değildir; çeşitlilik oluşur.
  • Eşeysiz üremede tek ata vardır, üreme hücreleri birleşmez. Oluşan bireyler genellikle ata ile kalıtsal olarak aynıdır.
  • Eşeysiz üreme çeşitleri: bölünme (bakteri, amip), tomurcuklanma (bira mayası, hidra), rejenerasyon yani yenilenme (deniz yıldızı, planarya), vejetatif üreme (patates yumrusu, çilek gövdesi, soğan).
  • Eşeysiz üreme genellikle hızlıdır ve tek başına gerçekleşir; eşeyli üreme daha yavaştır ama çeşitlilik sayesinde değişen koşullara uyum sağlayabilecek bireylerin ortaya çıkma şansı artar.

Çözümlü örnek

Bir akvaryumdaki hidranın vücudunda küçük bir çıkıntı oluşuyor; çıkıntı büyüyüp ana canlıdan ayrılıyor ve yeni bir hidra yaşamaya başlıyor. Bu, hangi üreme biçimidir? Yeni hidranın ana hidraya benzerliği hakkında ne söylenebilir?

Çözümü göster
Tomurcuklanma ile eşeysiz üremedir. Tek ata vardır ve üreme hücreleri birleşmemiştir; bu yüzden yeni hidra ana hidrayla kalıtsal olarak aynıdır.

Sık yapılan hatalar

  • Tohumla çoğalan bitkilerin üremesini eşeysiz sanmak (tohum, döllenme sonucu oluşur).
  • Eşeysiz üremede de iki ata gerektiğini düşünmek.
  • Yenilenmeyi (rejenerasyon) her zaman üreme saymak; kopan parçadan yeni birey oluşmuyorsa yalnızca onarımdır.

Bu kazanımdan sorular

Cevapların yalnızca bu tarayıcıda saklanır

1 soru · yaklaşık 10 dakika

Süreli çözersen sayaç sıfıra inince deneme kendiliğinden biter; gerçek sınav gibi çalışırsın.