FB.6.2.2 · Kuvvetin Etkisinde Hareket
Dengelenmiş ve dengelenmemiş kuvvetlerin etkisi altındaki bir cismin hareketine yönelik deney yapabilme.
Bilmen gerekenler
- Bileşke kuvvet sıfırsa kuvvetler dengelenmiştir. Duran cisim durmaya devam eder; hareket eden cisim aynı doğrultuda sabit süratle hareketine devam eder.
- Bileşke kuvvet sıfır değilse kuvvetler dengelenmemiştir. Cismin sürati artar ya da azalır, hareket yönü değişebilir; duran cisim harekete geçebilir.
- Bir cismin durması, ona hiç kuvvet etki etmediği anlamına gelmez; etki eden kuvvetler dengelenmiş olabilir (masada duran kitaba ağırlık ve masanın tepkisi etki eder).
- Deneyde değiştirdiğimiz değişken bağımsız, sonucunu gözlediğimiz değişken bağımlı, aynı tuttuğumuz değişkenler sabit (kontrol edilen) değişkenlerdir.
- Deney öncesinde test edilebilir bir hipotez kurulur, sonuçlar tabloya kaydedilir ve hipotezle karşılaştırılır.
Çözümlü örnek
Bir buz pateni pistinde Elif, kendisini ileri iten ve geri çeken kuvvetlerin eşit olduğu bir anda düz bir çizgide kayıyor. Elif'in hareketi nasıl olur? Neden?
Çözümü göster
Kuvvetler eşit ve zıt yönlü olduğundan bileşke kuvvet sıfırdır, kuvvetler dengelenmiştir. Elif zaten hareket ettiği için aynı doğrultuda sabit süratle kaymaya devam eder; ne hızlanır ne yavaşlar.
Sık yapılan hatalar
- Dengelenmiş kuvvetlerin etkisindeki her cismin durmak zorunda olduğunu sanmak.
- Hareket eden bir cisme mutlaka hareket yönünde net bir kuvvet etki etmesi gerektiğini düşünmek.
- Deneyde bağımlı ve bağımsız değişkenleri karıştırmak.
Bu kazanımdan sorular
Cevapların yalnızca bu tarayıcıda saklanır3 soru · yaklaşık 12 dakika
Süreli çözersen sayaç sıfıra inince deneme kendiliğinden biter; gerçek sınav gibi çalışırsın.